Achternaam meerderjarige wijzigen

Achternaam meerderjarige wijzigen

Een meerderjarige (18 jaar of ouder) kan onder bepaalde voorwaarden zijn eigen achternaam laten wijzigen. Of de naamswijziging wordt toegewezen, beslist Justis namens de minister van Veiligheid en Justitie.

U kunt alleen een aanvraag voor achternaamswijziging indienen als u:

  • de Nederlandse nationaliteit heeft;
  • staatloos bent;
  • een verblijfsvergunning asiel heeft.

In de volgende situaties kan een naamswijziging worden aangevraagd:

U wilt de achternaam van uw andere ouder, uw pleegouder of verzorger (B1)

Als u meerderjarige bent, kunt u uw naam wijzigen in de achternaam van de andere ouder, de partner van de ouder, een pleegouder of verzorger. Een voorwaarde is dat u 18 jaar of ouder bent en dat diegene u enige tijd heeft verzorgd en opgevoed toen u minderjarig was.

Bent u meerderjarig op het moment dat uw ouders gaan scheiden of uit elkaar gaan? Dan kunt u uw naam niet op deze grond veranderen.

U wilt de naamswijziging die plaatsvond voordat u meerderjarig werd ongedaan maken (B2)

Is uw naam gewijzigd toen u minderjarig was? Dan kunt u bij Justis een verzoek indienen om deze verandering ongedaan te maken. U krijgt dan de achternaam die u oorspronkelijk had. Er moet wel sprake zijn geweest van een naamswijziging op basis van artikel 3 van het Besluit geslachtsnaamswijziging of op basis van artikel 253t, vijfde lid, van het Burgerlijk Wetboek Boek 1. Anders is de wijziging niet mogelijk.

U wilt de naamskeuze van uw ouders herzien (B3)

Ouders kunnen bij de geboorte van hun eerste kind samen kiezen voor de achternaam van hun kind(eren): die van de vader of die van de moeder. Deze naamskeuze is ook mogelijk bij erkenning, adoptie of gerechtelijke vaststelling van het vaderschap.

Als u meerderjarig bent, kunt u de naamskeuze van uw ouders herzien. U moet de achternaam dan na 1 januari 1998 hebben gekregen door naamskeuze en jonger zijn dan 21 jaar. Voor 1 januari 1998 bood de wet nog geen keuzemogelijkheid. Voor kinderen die vóór die datum hun naam kregen, is een naamswijziging in verband met naamskeuze niet mogelijk.

U wilt dezelfde naamswijziging doorvoeren die de ouder wil (B4)

Als één van uw ouders de achternaam wijzigt, terwijl u meerderjarig bent, kunt u voor dezelfde achternaam kiezen. Dat kunt u alleen doen als u nog niet ouder bent dan 21 jaar. De achternaam van minderjarige kinderen verandert automatisch mee met de naam van hun ouder. Voorwaarde is dat de kinderen onder het gezag staan van de ouder én dezelfde naam dragen.

U wilt uw oorspronkelijke achternaam terugkrijgen na een scheiding (B5)

In sommige landen krijgt een vrouw die in het huwelijk treedt automatisch de achternaam van haar echtgenoot. Na het huwelijk vervalt de meisjesnaam en wijzigt de naam van de vrouw in de naam van haar man. Als het huwelijk wordt ontbonden en de vrouw volgens de wetten van dat land niet automatisch haar oorspronkelijke achternaam terug krijgt, kan zij haar meisjesnaam door naamswijziging weer terug krijgen. Indien de achternaam gewijzigd is door ontbinding van het huwelijk buiten Nederland dan kan de gemeente bevoegd zijn om uw oorspronkelijke naam te wijzigen in de Basisregistratie personen (BRP). Dit is het geval indien uw huwelijk in het buitenland is ontbonden én de inschrijving van het huwelijk (dus niet de echtscheiding) vóór 30 september 2009 in de BRP is ingeschreven. Deze wijziging is kosteloos. Daarnaast ligt uw meisjesnaam al vast indien het huwelijk in het buitenland is ontbonden, de inschrijving van het huwelijk ná 30 september 2009 in de BRP is ingeschreven én bij deze inschrijving u de keuze heeft gemaakt dat u uw meisjesnaam wenste te behouden.

Is uw persoonlijke staat gewijzigd in Nederland óf heeft u bij de inschrijving van het huwelijk in BRP ná 30 september 2009 aangegeven dat u de naam van uw voormalig echtgenoot wenste te behouden, dan kunt u voor het verkrijgen van uw oorspronkelijke achternaam een verzoek bij Justis indienen.

U wilt een niet-Nederlandse achternaam veranderen (B6)

Bij een naturalisatie kunt u in bepaalde gevallen uw achternaam wijzigen. Dat staat in de Rijkswet op het Nederlanderschap. Nadat de naturalisatie heeft plaatsgevonden, kan de naam worden gewijzigd als dit voor de inburgering van belang is. Het verzoek moet binnen vijf jaar na de naturalisatie bij Justis worden ingediend. Een buitenlands klinkende naam die in Nederland veel voorkomt, komt in beginsel niet voor wijziging in aanmerking. Naamswijziging op grond van culturele, religieuze of politieke redenen is niet mogelijk.

De naam is ongepast of bespottelijk (B7)

Het kan zijn dat uw naam ongepast of bespottelijk is. Bijvoorbeeld de namen Poepjes of Niks. In sommige gevallen is een naam bespottelijk vanwege iemands beroep of maatschappelijke positie. Bijvoorbeeld: een oogarts met de naam Blind wordt niet serieus genomen. In deze gevallen kun u naamswijziging aanvragen. Of de naam inderdaad ongepast of bespottelijk is, beoordeelt Justis namens de minister van Veiligheid en Justitie.

De naam komt te vaak voor (B8)

Komt uw naam zo vaak voor dat voldoende onderscheidend vermogen ontbreekt, dan komt de naam in aanmerking voor wijziging. Te denken valt daarbij aan namen als Jansen, De Jong en De Vries. Of een naam veelvuldig voorkomt, wordt in beginsel beoordeeld naar de mate waarin deze in het gehele land voorkomt. Of een naam veel voorkomt, wordt beoordeeld door Justis.

De naam is verkeerd gespeld (B9)

Is uw achternaam verkeerd gespeld door een fout bij de invoering van de akte van de burgerlijke stand in 1810-1838? Dan kunt u vragen uw naam te wijzigen in de juiste spelling. Dat kan alleen als u aantoont dat de naam in de akten van de burgerlijke stand sinds de invoering daarvan (1810-1838) onjuist is gespeld en in de volgens u juiste spelling sindsdien is gevoerd. Een voorbeeld is dat de naam in plaats van met een ‘t’ met een ‘d’ is geschreven, of in plaats van een ‘ij’ met een ‘y’. Als u aantoont dat u altijd de naam heeft gevoerd in de spelling zoals die gold vóór de invoering van de burgerlijke stand, dan is het mogelijk de naam te wijzigen in de oorspronkelijke spelling.

Bij (kennelijke) schrijf- of spelfouten en kennelijke misslagen in uw naam, kunt u zich richten tot uw eigen gemeente. De ambtenaar van de burgerlijke stand kan deze verbeteren.

U wilt uw Friese achternaam wijzigen (B10)

Na de invoering van de burgerlijke stand in Friesland (omstreeks 1811) is de Friese achternaam soms ambtshalve door de ambtenaar van de burgerlijke stand gewijzigd in een Nederlandse geslachtsnaam of is op de Friese achternaam de Nederlandse spelling toegepast. Een voorbeeld is de naam Zuidema, in Friese spelling: Sudema. Het is mogelijk om via een verzoek tot naamswijziging de oorspronkelijke Friese naam terug te krijgen.

U wilt de achternaam van uw voorouders toevoegen (B11)

Het is mogelijk om de achternaam van uw voorouders toe te voegen aan uw achternaam. Daarvoor moet u aantonen dat de toe te voegen naam deel uitmaakte van de naam die door uw voorouders is gebruikt tijdens invoering van de registers van de burgerlijke stand (1810-1838). Ook mag de naam daarna niet ‘in onbruik zijn geraakt’. Dit betekent dat u dient aan te tonen dat die dubbele naam ook na die tijd door afstammelingen van uw voorouders is gevoerd.

De naam is uitgestorven of wordt met uitsterven bedreigd (B12)

Wanneer de naam van uw moeder dreigt uit te sterven, kunt u een verzoek indienen om die naam aan de eigen naam toe te laten voegen. Dit wordt toegestaan als de grootvader van vaderzijde van uw moeder geen mannelijke nakomelingen meer heeft en die redelijkerwijs ook niet meer te verwachten zijn. De naam van de moeder wordt dan vóór de achternaam geplaatst. De naam kan niet worden toegevoegd als uw moeder tot een adellijk geslacht behoort. Als u zelf tot de adel behoort, kunt u geen naam laten toevoegen.

De naam veroorzaakt psychische schade (C)

U kunt uw achternaam laten wijzigen als u kunt aantonen dat deze uw geestelijke of lichamelijke gezondheid in ernstige mate schaadt. Het moet gaan om hinder in het dagelijks leven, die gerelateerd is aan de huidige geslachtsnaam en die leidt tot ernstige lichamelijke of psychische schade. Aan de procedure is een aantal voorwaarden verbonden. Zo moet uw psychische hinder worden vastgesteld in een rapport dat door een onafhankelijke BIG-geregistreerde gedragsdeskundige is opgesteld. Dat is een psycholoog of psychiater bij wie u niet onder behandeling bent (geweest) en die is geregistreerd in het BIG-register. U moet zelf voor dit rapport zorgen en zelf de kosten dragen. Alle voorwaarden zijn opgenomen in de Bijsluiter psychische hinder en in de Bijlage bijsluiter psychische hinder procedure. Overhandigt u deze documenten aan uw onafhankelijke deskundige en laat deze de vragen zo zorgvuldig mogelijk beantwoorden.

Uitzondering voor mensen die geadopteerd zijn

Iemand die is geadopteerd, kan zijn naam laten wijzigen in zijn oorspronkelijke achternaam. Hierover staan geen specifieke bepalingen in het Besluit geslachtsnaamswijziging. Een geadopteerde hoeft geen rapport van een onafhankelijke gedragsdeskundige in te dienen. Wel moet de verzoeker aantonen hoe de oorspronkelijke geslachtsnaam luidt.